Asetik Asit (1 kg)

40,00 

Moleküler formülü: CH3COOH

Molar kütle: 60.05 g / mol

Görünüş: Renksiz sıvı

Koku: çok keskin

Yoğunluk: 1.0492 g/cm3

Kaynama noktası: 118.1 ° C

Suda çözünürlük: Karıştırılabilir

CAS numarası: 64-19-7

EC numarası: 200-580-7

Stok Kodu: AA01000 Kategoriler:

Açıklama

Asetik asit ya da etanoik asit, kimyasal formülü CH3COOH olan organik bir bileşiktir. Karboksilik asit grubunun formik asitten sonra en basit ikinci üyesidir ve önemli bir kimyasal reaksiyon maddesidir. Sert ekşi bir tada ve keskin kokuya sahip olan asetik asit, seyreltilmediği zaman renksiz bir sıvıdır.

Karboksil grubunun (−COOH) hidrojen merkezi iyonlaşma yolu ile molekülden ayrılabildiğinden, hidrojen protonunun (H+) serbest kalması asetik asite asidik bir karakter kazandırır:

CH3CO2H → CH3CO2 + H+

Zayıf bir asit olarak sınıflandırılmasına karşın yüksek konsantrasyonları aşındırıcıdır ve deride tahrişe neden olabilir. Sirkelerde kullanılan %3 ila %5 asetik asit-su çözeltisi yaklaşık Ph 2,4 değerine sahiptir.

Asetik asit demir,magnezyum ve çinko gibi metaller için hafif derecede aşındırıcıdır; bu metallerle tepkimede hidrojen gazı açığa çıkar ve asetat tuzları oluşur:

Mg + 2 CH3COOH → (CH3COO)2Mg + H2

Metal asetatlar aynı zamanda asetik asit ve örneğin sodyum bikarbonat gibi uygun bir bazın tepkimesinden de elde edilebilir:

NaHCO3 + CH3COOH → CH3COONa + CO2 + H2O

Asetik asit endüstriyel olarak hem sentetik hem de bakteriyel fermentasyonla üretilir. Kimya endüstrisinde kullanılan asetik asidin %75’i metanolün karbonillenmesiyle elde edilir, bu proseste metanol ve karbonmonoksit aşağıdaki denkleme göre tepkimeye girer:

CH3OH + CO → CH3COOH

Ara madde olarak iodometanın ve asetil iyodürün ortaya çıktığı proses üç aşamada gerçekleşir; karbonilleme için II. adımda katalizör olarak bir metal karbonil gereklidir:

  1. CH3OH + HI → CH3I + H2O
  2. CH3I + CO → CH3COI
  3. CH3COI + H2O → CH3COOH + HI

Bir başka üretim yöntemi de asetaldehitin oksidasyonu ile gerçekleştirilir. Asetaldehit, bütan veya naftanın oksidasyonu veya etilenin hidrasyonu ile üretilir. Bütan veya nafta manganez, kobalt ve krom gibi çeşitli metal iyonlarıyla basınç altında ısıtıldığında (150 °C – 55 atm) peroksitler oluşur ve ardından aşağıdaki kimyasal denkleme göre asetik asidi oluşturmak üzere ayrışırlar:

2 C4H10 + 5 O2 → 4 CH3COOH + 2 H2O

Aynı koşullarda ve aynı katalizörler kullanılarak asetik asit oluşturmak için havadaki oksijen asetaldehiti oksitleyebilir:

2 CH3CHO + O2 → 2 CH3COOH

Modern katalizörler kullanılarak bu tepkimeden %95 üzerinde verim alınabilir, ayrıca tepkime sonucu distilasyonla ayrılanilen etil asetat, formik asit, formaldehit gibi başlıca yan ürünler ortaya çıkar.

Asetik asit ayrıca fermentasyon yoluyla bakterilerden de elde edilebilir. Acetobacter bakterileri etil alkolden asetik asit üretirler:

C2H5OH + O2 → CH3COOH + H2O

Clostridium veya acetobacterium türü bakteriler ise etanolü ara madde olarak kullanmadan doğrudan şekeri asetik aside çevirebilirler:

C6H12O6 → 3 CH3COOH

Bu asetojenik bakteriler ayrıca tek karbonlu karbon monoksit, metanol ve karbondioksitle hidrojen karışımınından da asetik asit üretirler:

2 CO2 + 4 H2 → CH3COOH + 2 H2O

Asetik asit zayıf bir asit olduğundan ve sulu çözeltilerle kolaylıkla karışabildiğinden dolayı tekstil, gıda, kozmetik, deri, ilaç sektörlerinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Endüstri kimyasalı olarak en çok polivinilasetat ve selüloz asetatın öncü maddesi olan vinil asetat monomeri üretiminde reaksiyon maddesi olarak ve asetik anhidrit üretiminde kullanılır. Sellüloz asetat fotoğraf filmlerinde, polivinil asetat ise ağaç tutkalı imalatında kullanılmaktadır, diğer polimerler birçok boya ve yapıştırıcının bileşimine katılır. Ayrıca tekstil ve gıda endüstrisinde kullanılan sodyum asetat, pigment ve fungisit olarak kullanılan bakır asetat, boya sanayinde renk verici madde olan alüminyum ve demir asetat üretiminde başlıca hammaddedir

Asetik asitin etil asetat, n-bütil asetat, isobütilasetat, propil asetat gibi başlıca esterleri mürekkep ve boyalar için solvent olarak kullanılır.

Tekstil sektöründe en çok kullanılan asittir. Yumuşatıcılar asidik ortamlarda reaksiyon verdiklerinden, çoğunlukla yumuşatıcının kumaşa çekilmesini sağlanmak için banyoya verilmektedir.

Gıda endüstrisinde E260 koduyla asitlik düzenleyici ve tatlandırıcı katkı maddesi olarak kullanılır. Hacmen %3 ila %5 arasında asetik asit, evlerde kullanılan sirkenin temel bileşenidir ve çoğunlukla fermentasyon ve ardından etanolün oksidasyonu sonucunda üretilir. Yüksek oranlarındaki çözeltileri ise turşu yapımında kullanılmaktadır.

Ev kimyasallarında seyreltilmiş asetik asit çoğunlukla kireç sökücü madde olarak kullanılır.